بررسي انتقادي مباني فلسفي ديدگاههاي

اخلاقي جان ديويي

چکيده: هدف اصلی اين نوشتار اين است که مباني فلسفه اخلاق ديويي _ که در حوزه نوپراگماتيسم همچنان به حيات خود ادامه مي دهد _ بررسي منتقدانه شود. اين پژوهش نخستين مقاله به زبان فارسي است که در آن ابتدا مباني فلسفي ديويي از محتواي آثار اصلي و متنوع او استنباط و سپس استخراج شده و در انتها اين مباني به نقد گذاشته شده است. فلسفه اخلاق ديويي واجد تعارضات و تناقضاتي است. او مصحلي بوده که در شرايط اجتماعي در حال گذار قرار داشته و به زعم نگارنده علت اين نابساماني ها را به جاي آن که در افراد جستجو کند در نظريه ها جستجو کرد و در نهايت رأي به بطلان ايده آلهاي اخلاقي، کمال مطلق و خير برين داد و حال آن که از همه آثار او مي توان ايمان و اعتقاد راسخ او را به ايده آلها و ارزشهاي اخلاقي به صراحت استنباط کرد. همچنين يكي از مهم ترين اشکالاتي كه فلسفه اخلاق او با آن مواجه است نسبي گرايي است.